Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Burada no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve sivri uçlu tekli puro benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen tat ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla sayılır ve bu küçük alışkanlık bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu o anda kaydetmek iyi olur, zira hafıza kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu iki kez koklamak yanılmayı önler zira kalabalık yerlerde hafif kokular çabucak kaçırılır. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi değildir; yalnızca gücü anlatır. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak ve kriterleri baştan netleştirmek en doğru yol sayılır. Kriter belli olunca her çubuk aynı cetvelle tartılır böylece notlar birbiriyle tutarlı olur. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa odaklanma güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz ayrıca baştan davranıp sonuç çıkarmak sık yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla yumuşak ve temiz gelir tabii ki bu düzen her üründe aynen geçerli olmayabilir. Tadımda no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer zira asıl tat genellikle burada gizlidir. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ama notalar belirginleşir hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım kalır. Kısa kalın çaplı vitola benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür nitekim bu yüzden sakin ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde ısı arttığından sertçe tonlar öne çıkabilir nitekim ısınan tütün kendi karakterini yalnızca ortalarda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not yazmak daha adil değerlendirme verir. Evrelerin sınırı genellikle keskin değildir, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak yeterlidir. Geçişleri yakalamak için nefes sıklığını değiştirmemek gerekir. Çok sık çekmek sıcaklığı yükseltir ve aromayı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha net kılar mutlaka aynı aydınlatma ve sakin bir köşe seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir skala çoğu tadımcı için işe yarar bu durum tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. Bir belli belirsiz notayı, 5 ise damakta baskın duran yoğun aromayı anlatır böylece odak bölünmez ve not kalitesi yükselir. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda kalır ve sonradan bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden yakın bir not çıkarabilir aksi halde aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Puanı vermeden önce birkaç nefes yapmak gerekir öte yandan yarım notlar yazmak gereksiz bir yük getirir. Ölçeği her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası en çok kullanılan puandır, çünkü ılımlı çubuklar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki notlar gerçekten istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar anlamlı kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, dumanın hızını hem de yoğunluğunu doğrudan etkiler bu nedenle kül hattının eşit gitmesini da gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden baharatlı tonlar erken belirir nitekim dar çaplılarda ısı artışı çok daha çabuktur. Petit royales nasıl içilir benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen fark edersiniz ısınma hızı ise tadı doğrudan değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda duman daha serin akar ama aromalar daha geç belirir hem de bu çabukluk aromanın algılanma süresini daraltır. Baldan yana yumuşak puro gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir küllenme dengesizse yorum bölümüne yazılmalıdır. Serin duman aromayı daha ayrıntılı kılar ama şiddetini azaltmaz aksine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye yayılır. Bu yüzden çapı not defterine eklemek gerekir. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda denerken önce inceyi sonra geniş çaplıyı içmek iyi olur. Böylece yoğun tat ince olanın izlenimini bastırmaz. İkisi arasındaki ara zamanı yaklaşık otuz dakika tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki yoldan gelir: damaktaki tat ve burun boşluğunun yakaladığı aroma oysa bu iki kanal birbirini tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Gücü dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı ayrı yazmak gerekir bu ayrım ilk bakışta küçük görünse de sonuçları oldukça etkiler. Dumanı ağızdan verirken burundan hafifçe çıkarmak retrohale denemesidir örneğin hafif bir nefes kokuyu daha geniş gösterir. Romeo y julieta short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını belirgin gösterir ayrıca nezle halindeyken denenen tadımlar sağlam olmaz. Yirmi dakikalık ince puro benzeri ince bir çubuk ise kuru notayı daha kısa geçirir hızlı bir çekiş de narin notaları siler. Güç damakta düşük fakat koku tarafında belirgin olabilir aynı şekilde ağır bir öğünden hemen sonra algı azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını önler. Yeni başlayan tadımcılar için önce koku yoluyla gelen ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Zamanla dil tarafı da detay vermeye başlar. Değişik aromaları adlandırmayı denemek algıyı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak doyduğunda aroma gücü olduğundan düşük hissedilir üstelik öğün aralarında deneme yapacaksanız bu önlem daha da değer kazanır. Bu yüzden her denemeden önce ılık bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi okunmasını mümkün kılar. Wide churchills aroma profili gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur çünkü yorgun bir ağız en güçlü aromayı dahi soluk gösterir. Sade kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları bastırır ayrıca çok soğuk sıvılar damağı uyuşturur ve tat algısını azaltır. Puritos serisi benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha temiz anlaşılır bu yüzden temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz nitekim tatlı sıvıdan sonra keskin tonlar olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Kahve ve su dışında sade çay de kullanılabilir; asıl mesele içeceğin şekersiz olmasıdır. Damak temizlendikten ardından iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Hızlıca başlanan değerlendirme sıklıkla hatalı kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo ölçüsünde yanış hızlı olduğundan yoğunluk değişimi daha dar bir alanda yaşanır üstelik başlangıç notu bu boylarda çabucak silinebilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır çünkü her nefesin payı daha büyüktür. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl gibi mini ölçü de kakao tonunu hızla gösterip biter zira değişim dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek denemeden daha sağlam sonuç verir bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı nefes tercih edilir. Teneke kutu aroması yakmadan önceki ilk notu belirler bu nedenle not almayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrıca yazmak yararlıdır. Boy küçüldükçe aroma katmanı daralır, fakat yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını puro kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bölüm açmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir deneme aroma gücü konusunda kesin bir yargı vermez yani her tadım bir öncekinin üzerine inşa edilir. Ruh hali, ortam ve zaman izlenimi değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra belirgin fayda verir. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri tutmak fayda sağlar yoksa aynı notalar defalarca yeniden öğrenilir. Yıl dönümü sürümü puro benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında sedir notası değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu durum boşa emeğe neden olur. Tarih, puro adı ile puan deftere girilmelidir gerçekten ilk notlar sonradan açıldığında şaşırtıcı farklar barındırır. Puanlar birbirinden iki basamaktan fazla sapma varsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Defterde kısa cümleler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm güçlü sedir kokusu şeklinde bir kayıt tatmin edici sayılır. İleride bakıldığında net kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, dumanın ağızdaki dokusunu tarif eder; yoğunluk de tatların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket etmek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha dürüst bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir tonunu belirgin verebilir örneğin sert bir içim sönük bir tatla gelebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla sedir tonunu güçlü taşır kaldı ki ağır bir içim aromasız de olabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro yüksek aroma sunabilir tersi durum da mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Dolgunluğa bakıp aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Aynı dolgunlukta iki çubuk arasında aroma ayrımı bulmak ince bir iştir. Bu becerinin ilerlemesi zaman ile tekrarlı not tutmayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kendi damak zevkiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en iyi tadım şartları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir havada çubuk hızlı yanar ve baharatlı tonlar abartılır bu nedenle oda koşullarını da deftere geçirmek yararlıdır. Aşırı nemli havada de duman ağırlaşır hem de lezzet silikleşir ısı ise tütünün yanma hassasiyetini değiştiren ayrı bir değişkendir. Ahşap kutulu tok puro gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun koruduğu nemi hesaba katmak gerekir aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan not farkı üründen sanılabilir. San cristobal magnífico puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark daha doğru görülür tadım günü planlarken bu etkeni hesaba katın. Temiz hava odadaki kokuları azaltır, parfüm de koku duyusunu bozar oysa gerçek neden çoğu zaman ortamdaki nem veya esinti çıkar. Değerlendirmeyi hep aynı odada yapmak en güvenilir yöntemdir. Kapalı bir odada duman yoğunlaşırsa ikinci çubuğun aroması hatalı algılanabilir. Kapı aralığı bırakmak çoğu zaman yeterlidir. Hava akımı fazla güçlüyse kül yapısı bozulur.